Uff ...  ... 200!

 
 
 
 
TLVP
Home
 
 
 
 
Czytelnia
Book Nook
 
 
 
 
Mahabharata 205 (po polsku)
 
 
 
 
Mahabharata 207 (po polsku)
 
 
 
 
Downloaduj
Mahabharata
w formie PDF
 
 
 
 
Mahabharata Spis opowieści
 
 
 
 
“Good” Violence versus “Bad”
 
 
 
 
Hymny Rigwedy o stworzeniu świata
 
 
 
 
Napisz
do nas

Napisz do nas
Maha­bharata

Opowieść 206:

O obdaro­wanych i ob­daro­wu­jących

 

opowiada

 

Barbara Mikołajew­ska

 

na podstawie fragmentów Mahābharāta,

Anusasana Parva, Part 1, Sections XXII-XXIV,

w angielskim tłumaczeniu z sanskrytu Kisari Mohan Ganguli,

URL: http://www.sacred-texts.com​/hin​/m06​/index.htm


Wydanie I internetowe (poprawione)

Copyright © 2015 by B. Mikołajewska
Wszelkie prawa zastrzeżone
Porada techniczna i edytorska: F.E.J. Linton

The Lintons’ Video Press
New Haven, CT
06511 USA


e-mail inquiries: tlvpress @ yahoo . com


Spis treści

 

1. O cnotach tych, którzy zasługują na dary

2. O przynoszących zasługi darach i braminach godnych uczestniczenia w rytuale ku czci  zmarłych przodków (śraddha)

3. O grzechach i zasługach gromadzonych przez obdarowanych i obdarowujących

4. O tych, którzy swym działaniem zarabiają piekło, i tych, którzy zdobywają niebo

5. O czynach uznawanych za braminobójstwo

6. Słowniczek Mahabharaty




Bhiszma rzekł: „O Judhiszthira, dary ofiarne, które zostały poruszone, polizane lub nadgryzione, ofiarowane z niespokojnym umysłem lub widziane przez miesiączkującą kobietę nie przynoszą zasług. Takie dary uważa się za należące do rakszasów.

(Mahābharāta, Anusasana Parva, Part 1, Section XIII)



1. O cnotach tych, którzy zasługują na dary

Judhiszthira rzekł: „O Bhiszma, chciałbym teraz porozmawiać z tobą na temat darów ofiarowanych bogom i Ojcom podczas rytuałów ofiarnych, jak i o tych, które są ofiarowane braminom. Wytłumacz mi najpierw, który z braminów realizujących ściśle religijne ryty jest godny darów? Czy jest nim ten, który odziewa się w symbole trybu życia, za którym podąża, jak brahmacarin lub święty żebrak (sannjasin), czy też ten, który nie odziewa się w takie symbole?”

Bhiszma rzekł: „O Judhiszthira, zostało stwierdzone w pismach, że na dary zasługuje ten bramin, który realizuje obowiązki swej kasty bez względu na to, czy odziewa się w symbole trybu życia, który prowadzi, czy też nie, gdyż to realizowanie obowiązków czyni go bezgrzesznym,”.

Judhiszthira rzekł: „O Bhiszma, powiedz mi, jaki grzech popełnia nieczysta osoba, która z wielkim oddaniem obdarowuje ofiarnym masłem lub jedzeniem bramina?”

Bhiszma rzekł: „O Judhiszthira, nawet ten, kto jest całkowicie pozbawiony samo-kontroli, oczyszcza się poprzez bycie oddanym. Jego oddanie oczyszcza z grzechu każde jego działanie”.

Judhiszthira rzekł: „O Bhiszma, mędrcy twierdzą, że nie należy nigdy sprawdzać kompetencji i poprawności działań bramina, który sam pragnie wykonywać religijne działania ku czci bogów, lecz należy zawsze sprawdzać kompetencje tego bramina, który chce być zatrudniony do wykonywania odpowiednich działań ku czci Ojców. Wytłumacz mi, proszę, skąd ta różnica?”

Bhiszma rzekł: „O Judhiszthira, różnica bierze się stąd, że jeśli chodzi o działania, które dotyczą bogów, to ich owoce nie zależą od bramina zatrudnionego do wykonania rytu, lecz od łaski bogów. Osoby wykonujące ryty ofiarne zdobywają zasługi płynące z tych działań tylko dzięki łasce bogów. Bramin jest zawsze oddany Brahmanowi, tak stwierdził kiedyś mędrzec Markandeja”

Judhiszthira rzekł: „O Bhiszma, wytłumacz mi, dlaczego twierdzi się, że na dary zasługuje następujące pięć kategorii osób: nieznajomy gość, krewny, asceta, osoba znająca obowiązki swej kasy i osoba wykonująca wiernie rytuały ofiarne?”.

Bhiszma rzekł: „O Judhiszthira, wymienione przez ciebie kategorie osób są uważane za godne darów, gdy posiadają następujące atrybuty: czystość urodzenia, oddanie religijnym działaniom, uczenie się, współczucie, skromność, szczerość i prawdomówność.

Posłuchaj, co na temat tych cnót powiedziały ongiś cztery osoby o wielkiej energii: bogini Ziemia, mędrca Kaśjapa, Agni i mędrzec Markandeja. Ziemia rzekła: ‘Tak jak grudka gliny wrzucona do oceanu, rozpuści się, tak każdy rodzaj grzechu rozpuści się w trzech atrybutach bramina: spełnianiu ofiar, uczeniu się i akceptowaniu darów’. Kaśjapa rzekł: ‘Wedy ze swymi sześcioma gałęziami, filozofia sankhji, Purany i wysokie urodzenie nie uratują bramina, który zarzucił dobre zachowanie (tj. uczciwość i skromność)’. Agni rzekł: ‘Gdy bramin, który studiuje Wedy i uważa siebie za mędrca, próbuje wykorzystać swą wiedzę, aby zniszczyć dobre imię innych, opuszcza ścieżkę prawości i jest uważny za kogoś, kto odszedł od Prawdy. Zaprawdę, taka osoba o niszczycielskim geniuszu nigdy nie zdobędzie regionów szczęśliwości ani za życia, ani po śmierci’. Markandeja rzekł: ‘Gdyby na jednej szali postawić tysiąc Ofiar Konia, a na drugiej Prawdę, tysiąc Ofiar Konia nie byłoby równe nawet połowie wagi Prawdy’ ”.

Judhiszthira rzekł: „O Bhiszma, jeżeli bramin praktykujący ślub brahmacarji prosi jakąś osobę o dar ofiarowany przez nią jej zmarłym przodkom w rytuale śraddha, to czy rytuał ten może być uważany za dobrze wykonany wówczas, gdy osoba ta faktycznie obdaruje go tym darem?”

Bhiszma rzekł: „O Judhiszthira, bramin, który po zrealizowa­niu ślubu brahmacarji przez nakazany okres dwunastu lat i nabyciu biegłości w Wedach i ich rozgałęzieniach prosi kogoś o taki dar i faktycznie go spożywa, jest uważany za tego, kto złamał swój ślub, choć sam rytuał nie uważa się za zanieczyszczony”.

Judhiszthira rzekł: „O Bhiszma, mędrcy twierdzą, że obowiązek prawości może być realizowany na różne sposoby i w rezultacie przynosić odmienne owoce. Wyjaśnij mi, jakie są w tej sprawie ostateczne wnioski”.

Bhiszma rzekł: „O Judhiszthira, powstrzymywanie się od ranienia innych, prawdomówność, umiejętność wybaczania, współczucie, samo-kontrola, uczciwość i bezstronność są oznaka­mi prawości. Są jednak na tym świecie tacy, co wędrują po ziemi wychwalając prawość, lecz jej nie praktykując angażują się cały czas w grzech. Ten, kto obdarowuje taką osobę złotem lub ogierem szlachetnej krwi, utonie w piekle i będzie przebywać tam żywiąc się kałem osób, które jedzą padnięte krowy i bawoły, jak i nisko urodzonych, co żyją na obrzeżach miast i wsi i niegodziwców, którzy pod wpływem gniewu i szaleństwa zajmują się plotkowa­niem o grzechach i zaniedbaniach innych. Podobnie, ci niemądrzy ludzie, którzy dają braminowi praktykującemu brahmacarję dary ofiarowane w rytuale na rzecz zmarłych przodków, udają się do regionów przynoszących cierpienie”.

Judhiszthira rzekł: „O Bhiszma, powiedz mi, czy istnieją wyższe dowody cnoty od realizowania ślubów celibatu? Czy istnieje jakiś wyższy rodzaj czystości?”

Bhiszma rzekł: „O Judhiszthira, powstrzymywanie się od jedzenia mięsa i miodu przewyższa nawet śluby celibatu. Prawość polega na trzymaniu się wewnątrz nakazanych granic lub inaczej mówiąc na samo-kontroli. Najwyższym przejawem prawości jest wyrzeczenie się ziemskich przedmiotów i brak pragnień, uważane również za najwyższy rodzaj czystości”.

Judhiszthira rzekł: „O Bhiszma, wytłumacz mi, kiedy osoba, która pragnie iść drogą prawości, powinna szukać bogactwa, i kiedy powinna oddać się przyjemności?”

Bhiszma rzekł: „O Judhiszthira, bogactwa należy szukać w pierwszej połowie życia i dzięki niemu zbierać zasługi prawością i ciesząc się przyjemnością. Nie należy jednak przywiązywać się do żadnego z tych celów i zapominać o tym, że należy zawsze obdarzać szacunkiem braminów, oddawać cześć nauczycielowi i starszyźnie, obdarzać współczuciem wszystkie żywe istoty, być łagodnym w usposobieniu i przyjemnym w mowie. Nie należy też nigdy wypowiadać kłamstwa w sądzie, lub zachowywać się obłudne w stosunku do króla, starszyzny rodu i nauczyciela, gdyż jest to uważane za równie haniebne jak zabicie bramina. Nie należy nigdy atakować osoby króla i nie wolno też uderzać krowy. Te dwa ostatnio wymienione rodzaje wykroczeń są równie haniebne jak zabicie płodu. Nie należy też nigdy zaniedbywać codziennego rytuału czczenia ognia ofiarnego, jak i studiowania Wed lub atakować bramina słowem lub uczynkiem. Popełniany w ten sposób grzech jest równie haniebny jak zabójstwo bramina”.

Judhiszthira rzekł: „O Bhiszma, kogo należy nazywać dobrym lub prawdziwym braminem, którego obdarowanie przynosi wielkie zasługi obdarowującemu?”

Bhiszma rzekł: „O Judhiszthira, za prawdziwych braminów należy uważać tych, którzy uwolnili się od gniewu, są oddani prawym działaniom, nie zbaczają ze ścieżki Prawdy i praktykują powściągliwość. Obdarowanie takich braminów przynosi wielkie zasługi, podobnie jak obdarowywanie tych, którzy są wolni od pychy i zachłanności, o czystych sercach i czystym zachowaniu, przyjacielscy wobec wszystkich, prawdomówni, zdolni do znoszenia wszystkiego, zdecydowani w podążaniu za swymi celami, kontrolujący zmysły, oddani dobru wszystkich żywych istot, mający wiedzę i skromność i realizujący obowiązki nakazane w pismach. Riszi stwierdzili ogólnie, że na dary zasługuje ten bramin, który studiuje Wedy razem z ich rozgałęzieniami i jest oddany sześciu bramińskim obowiązkom nakazanym w pismach. Ten, kto obdarowuje braminów o wymienionych cechach gromadzi tysiąckrotne zasługi. Obdarowanie choćby jednego bramina o opisanych zaletach ochrania zarówno jego przodków, jak i potomków. W darze należy dać mu krowę, konie, jedzenie oraz inne artykuły. Ten, kto czyni takie dary zarabia na szczęście w następnym świecie. Przed uczynieniem daru należy jednak zawsze starannie poszukać takich osób, które mają wymienione cechy i zasługują na dary i na szacunek wszystkich dobrych ludzi”.

2. O przynoszących zasługi darach i braminach godnych uczestniczenia w rytuale ku czci zmarłych przodków (śraddha)

Judhiszthira rzekł: „O Bhiszma, poucz mnie o rozporządze­niach dotyczących obrzędów odnoszących się do bogów i zmarłych przodków podczas rytuału śraddha, który jest rytem ku czci zmarłych przodków?”

Bhiszma rzekł: ”O Judhiszthira, rytuał śraddha należy do grupy rytów związanych z określonymi etapami w życiu jednostki, które muszą być wykonywane w określonej kolejności rozpoczynając jeszcze przed czyimiś narodzinami i kończąc po jego śmierci. Aby rytuał śraddha mógł zostać uznany za dobrze wykonany należy postępować zgodnie z rozporządzeniami. Istnieją bardzo szczegółowe rozporządzenia co do właściwego czasu podjętych działań, czystości daru ofiarnego, jak i czystości bramina uczestniczącego w rytuale oraz co do brzmienia słów wypowiadanych na zakończenie rytuału. Posłuchaj więc tego, co mam na ten temat do powiedzenia.

Po oczyszczeniu się przy pomocy kąpieli i wykonaniu innych oczyszczających działań oraz po wykonaniu rytów zapewniających pomyślność, zanim minie południe, należy najpierw bardzo starannie wykonać wszystkie te działania, które dotyczą bogów, a po południu wszystkie te, które dotyczą Ojców (zmarłych przodków). To, co należy się ludziom, powinno być im dane z szacunkiem i uczuciem w samo południe. Dary czynione w niewłaściwym czasie są grzeszne i ostatecznie przywłaszczane sobie przez rakszasów.

Dary ofiarne, które zostały poruszone, polizane lub nadgryzione, ofiarowane z niespokojnym umysłem lub widziane przez miesiączkującą kobietę nie przynoszą zasług. Takie dary uważa się za należące do rakszasów. Do rakszasów należą również te dary, które zostały obwieszczone w obecności dużej ilości osób, są porcją wyznaczoną dla szudrów, zostały polizane przez psa, zabrudzone przez włosy, robaki, ślinę lub łzy, na które ktoś nadepnął, które były jedzone przez kogoś, kto jest niezdolny do poprawnego recytowania sylaby om lub przez osobę noszącą broń, czy przez niegodziwca. Do rakszasów należy również to jedzenie, które zostało dane osobie, której porcja została zjedzona przez kogoś innego, lub takie, które nie zostało najpierw ofiarowane bogom, gościom i dzieciom. Bogowie i Ojcowie nigdy nie akceptują takiego zanieczyszczonego jedzenia, lecz jest ono akceptowane przez rakszasów. Do rakszasów należy również to jedzenie ofiarowane gościom i innym osobom, które było najpierw ofiarowane w rytualne śraddha przez trzy wyższe kasty bez recytowania właściwych mantr, bez wykonania wszystkich szczegółowych działań opisanych w pismach lub z recytowaniem mantr w sposób niepoprawny, czy też było jedzone przez grzesznika”.

Bhiszma kontynuował: „O Judhiszthira, wyjaśniłem tobie, jaka część ofiarnego daru w rytualne śraddha należy do rakszasów. Przedstawię ci obecnie zasady, według których ustala się, jaki bramin zasługuje lub nie zasługuje na uczestniczenie w tym rytuale.

Na uczestniczenie w tym rytuale, w którym składa się dary bogom i Ojcom, nie zasługują wszyscy ci bramini, którzy zostali wykluczeni ze swej kasty z powodu haniebnych grzechów lub zostali uznani za idiotów, czy pozbawionych rozumu. Podobnie, nie należy zapraszać bramina, którzy jest dotknięty leukodermą, trądem, gruźlicą, padaczką powodującą zmysłowe zaburzenia, jest pozbawiony męskości, niewidomy, praktykuje medycynę, otrzymuje regularną zapłatę za oddawanie czci wizerunkom bogów fundowanym przez bogatych, zarabia na życie wykonując usługi na rzecz bogów, sprzedaje somę, czyni śluby motywowany pychą lub innymi równie fałszywymi motywami, jest z zawodu wokalistą, tancerzem muzykiem, zawodowym recytatorem świętych ksiąg, wojownikiem lub atletą, leje libację do ognia ofiarnego na rzecz szudrów, jest nauczycielem szudrów lub usługuje szudrom, jak i tego, który zarabia na życie jako nauczyciel lub wysłuchuje czyichś nauk za odpowiednią opłatą, gdyż jest on uważany za kogoś, kto sprzedaje wedyjską wiedzę. Na zaproszenie nie zasługuje również ten bramin, który został skłoniony, choćby jeden raz, do zaakceptowania ofiarowanego w tym rytuale jedzenia na samym początku rytu, lub którego żona jest szudrą, jak i ten który nie ma swego domowego ognia, asystuje przy umarłych przed spaleniem ich zwłok, jest złodziejem, ma niegodziwych przodków, jest putrika-putra (tj, synem córki, którego jej nie mający syna ojciec uznał za swego syna), zajmuje się lichwą, utrzymuje się przy życiu z lichy lub ze sprzedaży jakiś żywych istot, jest we władzy swych żon, jest kochankiem nieczystych kobiet lub zaniedbał rannych i wieczornych modlitw”.

Bhiszma kontynuował: „O Judhiszthira, wymieniłem tych braminów, którzy nie są godni tego, aby uczestniczyć i wykonywać rytualne działania ku czci bogów i Ojców w rytualne śraddha. Posłuchaj teraz o tych, których uważa się za tego godnych. Zaiste, wymienię ci te zasługi, dzięki którym dana osoba może być dawcą lub odbiorcą darów w rytualne śraddha. Do udziału w tym rytuale zostają zaproszeni ci bramini, którzy realizują ryty i ceremonie wyznaczone dla nich w pismach, zbierają zasługi, znają święte sylaby gajatri, wykonują codzienne bramińskie obowiązki nawet wówczas, gdy w celu utrzymania się przy życiu muszą uciekać się do rolnictwa. Bramin wysokiego urodzenia może uczestniczyć w tym rytuale nawet wówczas, gdy nosi broń i walczy w bitwie, lecz ten, który podejmuje się handlu nie może bez względu na to, jak wielkie są zebrane przez niego zasługi. Do udziału w tym rytuale może być zaproszony ten bramin, który codziennie wlewa libację do ognia ofiarnego, nie jest złodziejem, ma stałe miejsce zamieszkania, spełnia swe obowiązki w stosunku do gości, recytuje sawitri, rozdaje w darach całe swe zdobyte bogactwo, jest pozbawiony złej woli i pychy, wolny od grzechu, nie wdaje się w pobawione głębszego sensu dysputy i jako święty żebrak utrzymuje się przy życiu z darów. Ten, kto nie dotrzymuje ślubów, jest fałszywy w mowie i czynie, kradnie, utrzymuje się przy życiu z handlu i sprzedaży żywych istot może również zostać zaproszony na rytuał śraddha, ale tylko wtedy, gdy najpierw ofiaruje wszystko, co posiada bogom. Podobnie ten, kto zdobył bogactwo grzesznymi i okrutnymi sposobami, lecz użył je później w całości na oddanie czci bogom i realizowanie obowiązku gościnności. Jednakże to bogactwo, które zostało zdobyte poprzez sprzedawanie wedyjskiej wiedzy lub zarobione przez kobietę, czy też zdobyte dzięki podłości takiej jak np. złożenie w sądzie fałszywego świadectwa, nie powinno być nigdy ofiarowane braminom lub Ojcom”.

Bhiszma kontynuował: „O Judhiszthira, aby rytuał śraddha był dobrze wykonany powinien odbywać się podczas nowiu, gdy osoba pragnąca jego wykonania znalazła odpowiedniego bramina i zgromadziła potrzebne składniki, takie jak zsiadłe mleko, oczyszczone masło i mięso dzikiego zwierzęcia, na przykład jelenia i powinien być właściwie zakończony. Bramin który recytuje mantry podczas rytuału powinien na zakończenie wypowiedzieć słowa astu swadha, gdzie astu oznacza ‘niech tak stanie’, co sugeruje, że rytuał został dobrze wykonany, i gdy odmawia wypowiedzenia tych słów, popełnia grzech równy grzechowi fałszywej przysięgi w sądowym procesie o ziemię. Gdy rytuał jest wykonywany dla wojownika, na zakończenie rytuału należy wypowiedzieć słowa: ‘Niech Ojcowie są zadowoleni!’ Gdy jest wykonywany dla waiśji słowa te powinny brzmieć: ‘Niech niczego nie brakuje’. Gdy jest wykonany dla szudry słowem tym jest swasti, które wyraża życzenie szczęśliwego losu.

Na sam koniec rytuału śraddha prowadzący rytuał bramin prosi innych braminów o wypowiedzenie życzenia szczęśliwego dnia, czyli punyaham. Życzenie takie wypowiadane w odniesie­niu do bramina powinno być poprzedzone świętą sylabą om, w odniesieniu do wojownika z pominięciem sylaby om, a w odniesieniu do waiśji sylaba om powinna zostać zastąpiona przez słowa: ‘Niech bogowie będą zadowoleni! 

3. O grzechach i zasługach gromadzonych przez obdarowanych i obdarowujących

Bhiszma kontynuował: „O Judhiszthira, posłuchaj teraz o tym, co obciąża winą i co przynosi zasługi zarówno obdarowanemu, jak i obdarowującemu. Zacznę od tych, którzy otrzymują dary. I tak na przykład winą obciąża się ten bramin, który je posiłek gdzie indziej, choć został najpierw zaproszony przez innego bramina. Jedząc u osoby, która zaprosiła go później, traci swój status pierwszeństwa i zanieczyszcza się grzechem równym grzechowi zabicia zwierzęcia bez ofiarowaniu go najpierw bogom. Podobny grzech popełnia wówczas, gdy po otrzymaniu najpierw zaproszenia na posiłek od wojownika lub waiśji, je u kogoś innego. Grzech równy wypowiedzeniu kłamstwa popełnia z kolei ten bramin, który spożywa jedzenie podczas rytów ku czci bogów i Ojców wykonywanych na rzecz braminów, wojowników lub waiśjów bez wykonania przedtem właściwych ablucji. Taki sam grzech popełnia bramin, który spożywa jedzenie w podobnych okolicznościach, choć jest zanieczyszczony przez narodziny lub śmierć wśród swych krewnych i wie doskonale, że jest nieczysty. Grzech równy wypowiadaniu kłamstwa popełnia również ten, który cieszy się bogactwem wyłudzonym pod pozorami pielgrzymki do świętych miejsc lub fałszywej obietnicy użycia go na cele religijne. Taki sam grzech popełnia też ta osoba należąca do trzech wyższych kast, która podczas rytuału śraddha lub przy innej okazji recytując mantry rozdaje jedzenie takim braminom, którzy nie studiują Wed, nie praktykują ślubów i których postępowanie jest nieczyste. Tak jak wypowiedzenie kłamstwa obciąża bramina winą zaniedbania swego obowiązku, grzech wojownika w tej sytuacji jest cztery razy większy, a grzech waiśji osiem razy”.

Judhiszthira rzekł: „O Bhiszma, wymieniłeś tych, którzy nie powinni spożywać jedzenia, które zostało zadedykowane bogom i Ojcom. Powiedz mi teraz, kogo powinien obdarować takim jedzeniem ten, kto szuka najwyższych nagród?”

Bhiszma rzekł: „O Judhiszthira, nakarm tych braminów, których żony czekają z czcią na pozostawione przez nich resztki, tak jak rolnicy czekają na deszcz. Wielkie zasługi zbiera się bowiem obdarowując tych braminów, których postępowanie jest czyste, którzy powstrzymują się od wszelkiego luksusu, łącznie nawet z pełnym posiłkiem, są oddani realizowaniu przysiąg, które prowadzą do wychudzenia ciała i którzy szukają darów potrzebnych im do utrzymania się przy życiu. Należy pamiętać, że tym, co przynosi zasługi jest obdarowywanie kogoś ze względu na jego postępowanie względem jedzenia, i ze względu na prawość jego żon i dzieci, jak i ze względu na siłę i dostarczanie schronienia w przekraczaniu tego świata i zdobywaniu szczęścia w następnym, gdy prosi o wsparcie tylko wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne. Największe zasługi zbiera więc ten, kto obdarowuje osoby, które proszą o dar po straceniu wszystkiego razem z żoną i dziećmi z rąk rabusiów lub oprawców, czy też w wyniku jakiejś innej katastrofy, jak i ten kto będąc samemu bardzo biedny oddaje braminowi proszącemu o jedzenie garść jedzenia, które otrzymał w darze od kogoś innego. Podobnie, wielkie zasługi zbiera ten, kto obdarowuje tych braminów, którzy z własnej woli praktykują surowe umartwienia postępując zgodnie z nakazami Wed i proszą o dar, aby móc zrealizować do końca swe przysięgi, lub tych, którzy mieszkając z dala od osiedli ludzkich, gdzie praktyki są grzeszne i niegodziwe, tracą siły z braku odpowiedniego wsparcia i nic nie mają na własność, jak i tych, którzy choć są całkowicie niewinni, zostali przez potężnych ludzi ograbieni z wszystkiego, co posiadali i pragnąc zaspokoić głód nie zważają już dłużej na jakość tego, co jedzą. Zasługi zbiera również ten, kto obdarowuje tych, którzy proszą o dar na rzecz innych, praktykują surowe umartwienia, są oddani swej religii i zadowalają się choćby najskromniejszym darem”.

4. O tych, którzy swym działaniem zarabiają piekło, i tych, którzy zdobywają niebo

Bhiszma kontynuował: „O Judhiszthira, wyjaśniłem tobie, co zostało stwierdzone w pismach na temat nabywania wielkich zasług dzięki czynieniu darów na rzecz tych, którzy są w swym postępowaniu czyści i prawi. Posłuchaj teraz, jak wymienię ci tych, którzy swym działaniem zarabiają piekło, oraz tych, którzy zarabiają niebo.

W piekle toną więc ci, którzy

—kłamią, za wyjątkiem tych, którzy czynią tak na prośbę nauczyciela lub w celu zapewnienia komuś bezpieczeństwa;

—uwodzą cudze żony, dzielą z nimi łoże lub pomagają innym w akcie cudzołóstwa;

—okradają innych, niszczą ich majątek lub ogłaszają publicznie ich grzechy;

—niszczą pojemniki na wodę, z których piją krowy, jak i budynki wykorzystywane dla celów publicznych spotkań, mosty i groble i domy mieszkalne;

—oczarowują i oszukują przestraszone lub bezbronne kobiety i starsze damy;

—niszczą czyjeś środki utrzymania, ich siedziby i rodziny i sieją niezgodę wśród przyjaciół;

—wykonują zawody wyznaczone dla innych ludzi;

—są niewdzięczni w stosunku do przyjaciół, którzy wyświadczyli im przysługi;

—nie wierzą w Wedy i je lekceważą, łamią przysięgi lub skłaniają innych do ich łamania;

—tracą swoją pozycję z powodu grzechów;

—zachowują się niewłaściwie, pożyczają na wysoki procent, ciągną nieproporcjonalnie wysokie zyski ze sprzedaży, oddają się hazardowi, bez żadnych skrupułów angażują się w niegodziwe czyny, zabijają żywe istoty;

—doprowadzają panów do zwolnienia służących mających nadzieję na nagrody, będących w potrzebie, cieszących się dobrym zarobkiem lub oczekujących odpłaty za wykonaną już wcześniej szczególną usługę;

—jedzą bez ofiarowania porcji swego jedzenia żonie, świętym ogniom, służącym, gościom i nie wykonują nakazanych rytów ku czci Ojców i bogów;

—sprzedają wiedzę Wed, szukają w Wedach błędu, odmawiają im ich boskiego pochodzenia;

—znajdują się poza obrębem czterech trybów życia, podejmują się praktyk zakazanych w pismach lub takich, które nie należą do działań wyznaczonych dla ich kasty;

—utrzymują się przy życiu ze sprzedaży włosów, trucizny lub mleka;

—umieszczają przeszkody na drodze braminów, krów i dziewic;

—sprzedają lub podrabiają broń, jak strzały i łuki;

—blokują drogi przy pomocy kamieni, cierni czy kopiąc doły;

—zaniedbują i porzucają swych służących, nauczycieli i lojalnych domowników, na których nie ciąży żadna wina;

—zaprzęgają do pracy woły, zanim osiągnęły odpowiedni wiek lub dziurawią ich nosy, aby zmuszać je do cięższej pracy;

—będąc królami nie ochraniają swych poddanych i gnębią ich wielkimi podatkami;

—nigdy nie czynią darów, choć są bogaci;

—zaniedbują te szlachetne osoby, które zdobyły mądrość praktykując wybaczanie i samo-kontrolę, jak i tych, z którymi byli związani przez wiele lat, lecz którzy im już dłużej nie służą;

—jedzą sami nie dzieląc się niczym z dziećmi, starcami i służbą”.

Bhiszma kontynuował: „O Judhiszthira, wymieniłem tobie tych, którzy zasługują na piekło. Posłuchaj teraz o tych, którzy swym postępowaniem zarabiają niebo.

Niebo zarabiają ci, którzy

—nie uchybiają braminom utrudniając im wykonywanie ich religijnych działań;

 —realizują obowiązki wyznaczone dla nich w pismach i rozwijają w sobie cnotę dobroczynności, prawdomówności, samo-kontroli;

—nabywają wiedzę poprzez świadczenie usług na rzecz nauczyciela, praktykowanie umartwień i ociąganie się w akcepto­waniu darów;

—pomagają innym w uwalnianiu się od lęku, grzechu, ubóstwa i choroby, jak i utrudnień na drodze do realizacji tego, czego pragną;

—mają skłonność do wybaczania i wykonywania wszystkich prawych działań;

—są cierpliwi i przynoszą innym pomyślność;

—powstrzymują się od jedzenia miodu i mięsa, picia alkoholu i kładzenia się do łoża z cudzą żoną;

—pomagają w tworzeniu miejsc odosobnienia dla ascetów, są założycielami rodów, umożliwiają zasiedlenie nowych krajów, budują nowe miasta i miasteczka;

—rozdają ubrania i rozmaite ornamenty i pomagają innym w znalezieniu żony i założeniu rodziny;

—powstrzymują się od ranienia jakiejkolwiek żywej istoty, potrafią znieść wszystko i są schronieniem dla wszystkich żywych istot;

—czekają z pokorą na swego ojca i matkę i darzą uczuciem swych braci;

—potrafią kontrolować swe zmysły, choć są potężni, młodzi  i bogaci;

—są uprzejmi nawet dla tego, kto ich lży, łagodni w usposobieniu, przychylni wszystkim o łagodnym zachowaniu, skłonni do pomnażania szczęśliwości i wszelkiego rodzaju usług na rzecz ludzkości

—obdarowują i ochraniają tysiące ludzi przed cierpieniem;

—czynią dary ze złota, pojazdów, krów i innych zwierząt;

—czynią dary z przedmiotów potrzebnych w małżeństwie, jak służba, ubrania i suknie;

—budują dla szerszej publiki domy przyjemności, ogrody, studnie, pola do uprawy zbóż, miejsca publicznych spotkań, zbiorniki wodne pozwalające krowom i ludziom zaspokoić pragnienie;

—oddają w darze domy, pola i zaludnione wioski tym, którzy się o nie ubiegają;

—oddają w darze wyprodukowany przez nich słodki napój i nasiona;

—spłodzili setki potomstwa i żyją długo kontrolując swój gniew pełni współczucia dla innych”.

5. O czynach uznawanych za braminobójstwo

Bhiszma zakończył mówiąc: „O Judhiszthira, opowiedziałem tobie o cnotach tych, którzy zasługują na dary, jak i o rytach ku czci bogów i Ojców wykonywanych przez ludzi z myślą o dobru zmarłych przodków, i o rozporządzeniach w pismach i stwierdze­niach starożytnych riszich dotyczących ofiarowanych przedmiotów i sposobów ich ofiarowania. Wyjaśniłem tobie również, kiedy obdarowywany i obdarowujący popełniają grzech i kiedy zbierają zasługi oraz opisałem te działania, które przynoszą piekło i te, które przynoszą niebo. Czy jest jeszcze coś na ten temat, o czym chciałbyś jeszcze posłuchać”

Judhiszthira rzekł: „O Bhiszma, wyjaśnij mi jeszcze, proszę, w jakich okolicznościach osoba może stać się winna zabójstwa bramina, choć faktycznie bramina nie zabiła?”

Bhiszma rzekł: „O Judhiszthira, to, o co pytasz wyjaśnił mi kiedyś mędrzec Wjasa, któremu zadałem podobne pytanie. Powtórzę więc tobie to, co mi odpowiedział. Posłuchaj z uwagą.

Pewnego dnia rzekłem do Wjasy: ‘O święty asceto, wyjaśnij mi w jakich okolicznościach osoba staje się winna zabójstwa bramina, choć tego czynu nie popełniła?’

Wjasa rzekł: ‘O Bhiszma, taką winą jest obciążony ten, kto

—z własnej inicjatywy zaprasza prawego bramina do swego domu, aby dać mu jałmużnę i następnie nie daje mu nic twierdząc, że nic nie ma;

—niszczy środki służące utrzymaniu się przy życiu służące braminom, którzy poznali wszystkie Wedy i ich rozgałęzienia i uwolnił się od przywiązania do wszystkich ziemskich istot i dóbr;

—blokuje spragnionym krowom drogę do wody, gdzie mogą ugasić swe pragnienie;

—krytykuje Wedy, jak i inne pisma zredagowane przez riszich, choć sam ich nie poznał we właściwy sposób z ust nauczyciela;

—nie znajduje dla swej córki posiadającej urodę i inne wielkie zalety odpowiedniego męża;

—przynosi braminom cierpienie, które dotyka samego jądra ich serc;

—okrada z wszystkiego ślepców, chromych i idiotów;

—podpala wsie i miasta, jak i miejsca zamieszkiwane przez ascetów’ ”.


6. Słowniczek Mahabharaty